Description of the course:

The aim of the MA seminar is the linguistic analysis of authentic examples of the use of the English language (e.g. specialized translations, blogs, songs, students’ statements) in the cognitive paradigm. The proposed research areas concern the common understanding of reality (e.g. beliefs about what is friendship, love, marriage, or stereotypes of a teacher, Englishman, doctor), taking into account the subjectivism of interpretation and evaluation. The seminar also deepens interpersonal and intercultural communication skills.

 Selected cognitive linguistics tools - discussed during the seminar and serving as a topic for a MA thesis – are as follows:

1) Conceptual Metaphor Theory and multimodality of metaphors - why, for example, TIME IS MONEY, A TEACHER IS A GUIDE, AND LIFE IS A JOURNEY, and how to recognize metaphors in words, graphics or music

2) Theory of mental spaces and conceptual integration - which features of individual elements of speech (e.g. anger comes out through his ears) do we combine in the mind in order to understand it?

3) Force Dynamics as a semantic category and how individuals interact in relation to force - e.g. why, during arguments or strong emotions, expressions involving psychological forces reflect the extension of the category of force dynamics from the physical domain to the psychological domain - i.e. why is fear paralyzing, anger suppressed and sadness overwhelming?

4) Critical Discourse Analysis - analysis of statements in terms of structure, mechanism, message, e.g. an analysis of politicians’ discourse on refugees, education, etc.


Seminarium ma charakter naukowo-badawczy i stanowi kolejny etap przygotowywania pracy magisterskiej. Celem trzeciego semestru jest opracowanie metodologii badań, przygotowanie narzędzi badawczych oraz rozpoczęcie badań własnych. Studenci doskonalą umiejętność planowania procesu badawczego, doboru metod i technik badawczych oraz krytycznej oceny ich przydatności do realizacji przyjętych celów pracy.

W trakcie zajęć opracowywany jest rozdział metodologiczny, obejmujący charakterystykę materiału badawczego, metod badawczych oraz sposobu prowadzenia analiz. Po zaakceptowaniu metodologii studenci rozpoczynają gromadzenie materiału badawczego oraz przeprowadzają pierwsze etapy analizy i interpretacji uzyskanych wyników.

Szczególna uwaga poświęcona jest poprawności metodologicznej badań, rzetelności opracowania materiału badawczego, właściwej interpretacji wyników oraz ich odnoszeniu do przyjętych założeń teoretycznych. Efektem końcowym semestru jest ukończenie rozdziału metodologicznego oraz opracowanie zasadniczej części rozdziału analitycznego pracy magisterskiej.


Opis kursu: Językoznawstwo kognitywne

Kurs poświęcony jest wprowadzeniu do językoznawstwa kognitywnego jako interdyscyplinarnej dziedziny badającej relacje między językiem, umysłem i procesami poznawczymi. Celem zajęć jest zapoznanie studentów z podstawowymi założeniami teoretycznymi, pojęciami oraz narzędziami analitycznymi stosowanymi w badaniach nad językiem z perspektywy kognitywnej. Kurs ukazuje język jako integralną część ludzkiego systemu poznawczego, powiązaną z percepcją, doświadczeniem cielesnym, pamięcią oraz procesami konceptualizacji.

Podczas zajęć omawiane są kluczowe komponenty struktury języka, w tym semantyka, składnia, morfologia, fonologia oraz pragmatyka, ze szczególnym uwzględnieniem ich interpretacji w ramach podejścia kognitywnego. Istotnym elementem kursu jest analiza zjawisk takich jak metafora i metonimia pojęciowa, teoria amalgamatów pojęciowych, ucieleśnienie poznania oraz kreatywność językowa. Kurs obejmuje również zagadnienia związane z akwizycją języka oraz podstawy neurolingwistyki, ukazując biologiczne i poznawcze podstawy przetwarzania języka.

Zajęcia mają charakter teoretyczno-analityczny i przygotowują studentów do rozumienia języka jako systemu poznawczego oraz do analizy tekstów naukowych z zakresu kognitywistyki. Kurs rozwija umiejętność posługiwania się podstawową terminologią językoznawstwa kognitywnego, interpretowania zjawisk językowych w kontekście procesów poznawczych oraz krytycznej analizy literatury przedmiotu. Ponadto wspiera rozwój kompetencji niezbędnych do samodzielnego pogłębiania wiedzy oraz wykorzystania wiedzy kognitywistycznej w kontekście społecznym i zawodowym.


Course Description: Language and Cognition

This course is dedicated to introducing students to cognitive linguistics as an interdisciplinary field that examines the relationships between language, mind, and cognitive processes. The course aims to familiarize students with the basic theoretical assumptions, concepts, and analytical tools used in the study of language from a cognitive perspective. The course presents language as an integral part of the human cognitive system, intertwined with perception, bodily experience, memory, and conceptualization processes.

 

The course explores key components of language structure, including semantics, syntax, morphology, phonology, and pragmatics, with particular emphasis on their interpretation within a cognitive approach. A significant element of the course is the analysis of phenomena such as conceptual metaphor and metonymy, conceptual blend theory, embodied cognition, and linguistic creativity. The course also covers issues related to language acquisition and the foundations of neurolinguistics, demonstrating the biological and cognitive foundations of language processing.

 

The course is theoretical and analytical in nature, preparing students to understand language as a cognitive system and to analyze scientific texts in the field of cognitive science. The course develops the ability to use basic cognitive linguistics terminology, interpret linguistic phenomena in the context of cognitive processes, and critically analyze the literature on the subject. Furthermore, it supports the development of competencies necessary for independent learning and the application of cognitive science knowledge in social and professional contexts.


Głównym celem kursu jest wprowadzenie do różnych rodzajów translacji ustnej i pisemnej oraz charakterystyka procesu tłumaczenia avista oraz rozwijanie kompetencji bilingwalnej, tekstowej, traslatorycznej i translacyjnej oraz strategicznej (znajomość i umiejętność zastosowania odpowiednich strategii translacyjnych).

Cele szczegółowe kursu zawierają:

1)    Wprowadzenie do translacji (podstawy przekładu ustnego, wskazanie na różnice pomiędzy tłumaczeniem ustnym a pisemnym, konwencje związane z poszczególnymi rodzajami tekstów)

2)    rozwijanie kompetencji i umiejętności służących do wykonania tłumaczenia avista z języka polskiego na język angielski oraz z języka angielskiego na język polski. wstępne zapoznawanie się z tekstem – skimming and scanning, rozpoznawanie gatunków tekstowych, dzielenie tekstu na mniejsze jednostki – chunking, wprowadzanie redundancji w tekście docelowym, współpraca z odbiorcą tłumaczenia a vista

3)    rozwijanie kompetencji językowej za pomocą ćwiczeń translacyjnych tj.:

a)    sprawności szybkiego czytania tekstu ze zrozumieniem,

b)    słuchania ze zrozumieniem,

c)     tworzenia wypowiedzi ustnych

d)    stosowanie parafrazy, syntezy, opisu,

e)    a także rozwijanie znajomości struktur gramatycznych i słownictwa

Uczestnicy będą mieli możliwość przećwiczenia wszystkich elementów w praktyce na wybranych typowych tekstach, w tym także tych pojawiających się w pracy tłumacza przysięgłego (np. akt notarialny, pouczenie świadka).

Konsultacje


W semestrze zimowym 2026/27 (po wcześniejszym mailowym umówieniu się na spotkanie):


wtorek godz. 15.30-16.30 Kronos pokój 135 oraz czwartek godz. 8.30-9.30 (via Teams)

anna.dabrowska@mail.umcs.pl lub adabrowska.edu@gmail.com

Możliwość konsultacji online (wideokonferencja: Teams lub BBB-kampus) w tych samych godzinach

Platforma MS Teams: Kod zespołu: 5j0owvn



The aims of the course are the following:

  • to acquaint students with the problems connected with the translation of various texts
  • to help students prepare themselves for translation of different texts (parallel texts, creating glossaries, searching for proper vocabulary)
  • to help students gain knowledge, develop their professional skills, as well as the ability to make use of various sources and new technologies
  • to help students understand the need for constant development in order to translate efficiently and properly
  • to acquaint students with the process of translation
  • to help students develop their group skills (acquiring different roles, e.g. coordinator, editor, proofreader)
  • to exercise the negotiation and persuasion skills, as well as the skills connected to work culture
  • to acquaint students with the responsibility for the translation and the translation team
  • to develop students’ abilities to work under pressure and to help them overcome stress

Celem kursu jest informowanie studentów 3 roku I stopnia Lingwistyki Stosowanej o:

- aktualnych sprawach i ogłoszeniach, np. planach lekcji, legitymacjach studenckich, itp.

- dokumentach, rejestracji na poszczególne przedmioty

- kalendarium wydarzeń podczas roku akademickiego

- formach komunikacji z opiekunem roku dr Anną Dąbrowską

EN:

This course is practical in nature and focuses on developing translation competencies regarding specialized texts. The aim of the classes is to expand specialized vocabulary, refine language proficiency in both Polish and English, and develop skills in analyzing, comprehending, and translating texts from selected specialized fields.

During the course, students develop the competencies necessary for the proper reception and production of specialized texts and hone their ability to select appropriate translation strategies. Particular attention is paid to analyzing specialized terminology, resolving translation challenges, and utilizing specialized information sources and tools that support the translator's work.

The classes involve the translation and analysis of authentic specialized texts from selected fields, specifically law (e.g., employment contracts), medicine, and science and technology, while taking into account their linguistic, terminological, and cultural characteristics. Special emphasis is placed on ensuring the correctness, precision, and adequacy of the translation, as well as on preparing students to perform the professional tasks of a specialized text translator.

PL: 

Przedmiot ma charakter praktyczny i koncentruje się na rozwijaniu kompetencji translatorskich w zakresie przekładu tekstów specjalistycznych. Celem zajęć jest poszerzanie zasobu słownictwa specjalistycznego oraz doskonalenie sprawności językowych w języku polskim i języku angielskim, a także rozwijanie umiejętności analizy, rozumienia i tłumaczenia tekstów z wybranych dziedzin specjalistycznych.

W trakcie zajęć studenci rozwijają kompetencje niezbędne do właściwego odbioru i tworzenia tekstów specjalistycznych oraz doskonalą umiejętność doboru odpowiednich strategii translatorskich. Szczególna uwaga poświęcona jest analizie terminologii specjalistycznej, rozwiązywaniu problemów translatorskich oraz wykorzystaniu specjalistycznych źródeł informacji i narzędzi wspomagających pracę tłumacza.

Zajęcia obejmują tłumaczenie i analizę autentycznych tekstów specjalistycznych z wybranych dziedzin, w szczególności prawa (np. umowy o pracę), medycyny oraz nauki i techniki, z uwzględnieniem ich specyfiki językowej, terminologicznej i kulturowej. Szczególny nacisk położony jest na rozwijanie poprawności, precyzji i adekwatności przekładu oraz przygotowanie do wykonywania zadań zawodowych tłumacza tekstów specjalistycznych.

EN: 

This course is practical in nature and focuses on developing skills for analyzing specialized texts in both Polish and English. The aim of the classes is to expand specialized vocabulary and develop the analytical competencies required to understand, interpret, and process texts from various specialized fields.

During the course, students refine their ability to recognize the genre characteristics of specialized texts and analyze terminology, definitions, semantic relationships, word-formation processes, and distinctive lexical and syntactic structures. Particular attention is paid to analytical exercises involving term definition, the analysis of synonymy, collocations, and word formation, as well as the use of dictionaries, language corpora, and terminology databases across selected fields, specifically law (e.g., employment contracts), medicine, and science and technology, while taking into account their specific linguistic, terminological, and cultural nuances. Special emphasis is placed on developing accuracy, precision, and appropriateness in translation, as well as preparing students for the professional tasks associated with translating specialized texts.

The course prepares students for the informed analysis of specialized texts and serves as a foundation for further training in specialized translation.


PL: 

Przedmiot ma charakter praktyczny i koncentruje się na rozwijaniu umiejętności analizy tekstów specjalistycznych w języku polskim i języku angielskim. Celem zajęć jest poszerzanie zasobu słownictwa specjalistycznego oraz rozwijanie kompetencji analitycznych niezbędnych do rozumienia, interpretacji i opracowywania tekstów z różnych dziedzin specjalistycznych.

W trakcie zajęć studenci doskonalą umiejętność rozpoznawania cech gatunkowych tekstów specjalistycznych, analizują terminologię, definicje, relacje semantyczne, procesy słowotwórcze oraz charakterystyczne struktury leksykalne i składniowe. Szczególna uwaga poświęcona jest ćwiczeniom analitycznym obejmującym definiowanie terminów, analizę synonimii, kolokacji i słowotwórstwa oraz wykorzystaniu słowników, korpusów językowych i baz terminologicznych z wybranych dziedzin, w szczególności prawa (np. umowy o pracę), medycyny oraz nauki i techniki, z uwzględnieniem ich specyfiki językowej, terminologicznej i kulturowej. Szczególny nacisk położony jest na rozwijanie poprawności, precyzji i adekwatności przekładu oraz przygotowanie do wykonywania zadań zawodowych tłumacza tekstów specjalistycznych.

Przedmiot przygotowuje do świadomej analizy tekstów specjalistycznych oraz stanowi podstawę dalszego kształcenia w zakresie przekładu specjalistycznego.

EN: This course is practical in nature and aims to develop fundamental translation skills in *a vista* (sight) translation between a foreign language and Polish. During the winter semester, students are introduced to basic translation strategies, techniques for rapid text analysis, and principles for delivering coherent oral statements under time pressure. Classes involve practical exercises based on thematic modules covering travel, work, and education.

The module content has been developed based on AVISTA course materials.

PL: Przedmiot ma charakter praktyczny i służy rozwijaniu podstawowych kompetencji translatorskich w zakresie tłumaczenia a vista z języka obcego na język polski oraz z języka polskiego na język obcy. W semestrze zimowym student/-ka poznaje podstawowe strategie translatorskie, techniki szybkiej analizy tekstu oraz zasady tworzenia poprawnej wypowiedzi ustnej pod presją czasu. Zajęcia obejmują ćwiczenia praktyczne realizowane w oparciu o moduły tematyczne dotyczące podróży, pracy i edukacji.

Treści modułów zostały opracowane na podstawie materiałów kursowych AVISTA.